Konversiyon Bozukluğu Nedir? Neden Olur? Belirtileri Nelerdir?

Konversiyon bozukluğu, bir sağlık sorununun fiziksel semptomlarının olduğu, ancak bunları açıklayacak bir yaralanma veya hastalığın bulunmadığı bir durumdur. Örneğin, bisikletinden sert bir şekilde düştükten sonra herhangi bir yaralanması olmayan kişi kolunu hareket ettiremez. Yapılan görüntüleme yöntemleri ve testlerde de herhangi bir bulguya rastlanmaz. Fonksiyonel nörolojik bozukluklar olarak da adlandırılan konversiyon bozukluğu beyinde bulunan organik bir hasardan ziyade beynin çalışma şeklindeki kusurdan kaynaklıdır. Konversiyon bozukluğu olan kişilerde körlük, felç veya tıbbi değerlendirme ile açıklanamayan farklı nörolojik belirtiler görülür. Semptomlar, fonksiyonel nörolojik bozukluğun tipine bağlı olarak değişir ve belirli paternleri içerebilir.

Tedavinin odak noktası beyni yeniden eğitmek üzerine kurulur. Erken tanı ve tedavi, özellikle hastanın durumla ilgili eğitimi, iyileşmenin hızlı olmasına yardımcı olabilir.

Konversiyon bozukluğunun geçmişte psikolojik sorunların fiziksel semptomlara dönüştüğü psikiyatrik kökenli bir rahatsızlık olduğu düşünülüyordu. Günümüzde ise tamamen kendine özgü ayrı bir hastalık olarak kabul edilmekte. Bununla birlikte psikolojik sorunlar konversiyon bozukluğu olan hastalarda sıktır, ancak her zaman tüm hastalarda mevcut değildir. Konversiyon bozukluğu olan kişilerin sayısı tam olarak bilinmemekte. Bazı araştırmacılar, hasta sayısının ortalama olarak 100.000 kişide 2 ila 5 olduğunu tahmin etmekte. 

Konversiyon bozukluğu nedir?

Konversiyon bozukluğu ya da eski adıyla histeri beynin ve vücutta bulunan sinir hücrelerinin sinyalleri düzgün bir şekilde gönderip alamadığı tıbbi bir bozukluktur. Bu iletişim sorununun bir sonucu olarak, konversiyon bozukluğu olan hastalar uzuvlarını hareket ettirmekte zorluk çekebilir veya bir veya daha fazla duyu organıyla ilgili problem yaşayabilirler. Tıp literatüründe daha yeni ve geniş anlamlı şekliyle fonksiyonel nörolojik semptom bozukluğu olarak da isimlendirilir. Her yaşta ortaya çıkabilmesine rağmen, ergenlikten erken yetişkinliğe kadarki dönemde daha sık gelişme eğilimindedir ve kadınlarda daha sıktır. Hastaların yaklaşık üçte ikisinde, en sık olarak depresyon olmak üzere, bir psikiyatrik hastalık mevcuttur. Bu hastalarda kişilik bozukluğuna da sık rastlanır. Konversiyon bozukluğu olan hastaların tanı ve tedavisi psikiyatri ve nöroloji uzmanları tarafından yapılır. Belirtilerin gerçek olduğunu bilmek önemlidir. Hastalar kesinlikle rol yapmamakta ya da belirtileri uydurmamakta. 

Konversiyon bozukluğu neden olur? 

Konversiyon bozukluğunun şimdiye kadar tespit edilmiş, bilinen spesifik bir nedeni yoktur. Bununla birlikte hastalığın ortaya çıkmasına yol açabilecek birçok risk faktörü ve tetikleyici olduğu tahmin edilmekte. Araştırmalara dayanarak konversiyon bozukluğunun vücudun psikolojik travma veya stresli bir olaya verdiği tepki olabileceği düşünülmekte. Bir diğer kabul gören düşünceye göre ise hastalığı başlatan faktörün fiziksel yaralanma, enfeksiyon, migren veya panik atak olduğuna inanılmakta. Belirtiler en sık olarak psikolojik bir çatışmanın sonucu olarak ortaya çıkar. Örneğin, birine zarar verme arzusuyla mücadele eden kişide, beyin felç oluşumuna neden olarak bu arzuya göre hareket etmesini imkansız hale getirebilir. Aslında bozukluğun beynin duygusal stresle başa çıkmak için geliştirdiği bir yol olduğu söylenebilir. Hastada bulunan bazı risk faktörleri Konversiyon bozukluğu gelişim oranında artışa neden olur. Bu risk faktörleri şunları içerebilir:

-Başka ek medikal hastalık (Örneğin migren, enfeksiyon) 

-Dissosiyatif bozukluk

-Kişilik bozukluğu

-Depresyon 

Konversiyon bozukluğunun gelişiminde genetik faktörlerin belirleyici olduğu tahmin edilmekte. Fakat çoğu durumda, her ailede yalnızca bir kişide hastalık tanımlanır. Bununla birlikte, konversiyon bozukluğu olan kişinin birinci derece kadın akrabalarının, genel popülasyondaki diğer kadınlara göre 14 kat daha fazla semptom geliştirme riskine sahip olduğu düşünülmekte.

Konversiyon bozukluğu belirtileri nelerdir?

Konversiyon bozukluğu belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterir ve genellikle stresli bir deneyimden sonra aniden başlar. Bazı hastalarda sadece birkaç semptom varken, bazılarının birçok belirtisi vardır. Belirtiler bazı bireylerde devamlı iken diğerlerinde gelip gidebilir. Hastalarda görülebilen belirtiler şunları içerebilir:

-Görmenin tamamen kaybedilmesi, çift görme, ışığa duyarlılık

-Uzuvlarda zayıflık veya felç gelişimi

-Konuşmanın kaybı, geveleyerek veya kekeleyerek konuşma

-Hareketleri koordine etmede sorunlar

-Hafıza ve düşünme sorunları

-Baş ağrıları ve migren

-Koku duyusu kaybı

-Kronik ağrı

-Dokunma duyusu kaybı

-İşitme yeteneğini yitirmek

-Uzuvlarda, vücutta veya yüzde uyuşma, karıncalanma

- Epilepsi benzeri nöbetler, bayılma, şuur kaybı

-Titremeler, kaslarda spazmlar

-Uyku sorunları

-Aşırı aktif mesane

-Halüsinasyonlar

Listelenen belirti ve bulgular olduğunda mutlaka acil olarak tıbbi yardım almak gerekir. Altta yatan neden nörolojik kökenli ya da başka nedenlerden kaynaklı bir hastalık ise hızlı tanı ve tedavi önemli olabilir. Tanı konversiyon bozukluğu ise, tedavi semptomları iyileştirebilir ve gelecekte ortaya çıkabilecek muhtemel sorunları önlemeye yardımcı olabilir. Bununla birlikte günümüzdeki birçok araştırmacı, tetikleyici ne olursa olsun, semptomların iyileşmek yerine “takılıp kaldığına” inanmaya başlamıştır. 

Konversiyon bozukluğu tanısı nasıl konur?

Konversiyon bozukluğunu doğrudan teşhis edebilen bir test yok. Hastalığın tanısı kişide görülen belirtilerin diğer fiziksel, zihinsel veya nörolojik nedenlerinin ekarte edilmesi yoluyla konulur. Doktor, hastanın yaşadığı belirtilerin yanında yakın bir zamanda stresli bir olay yaşayıp yaşamadığını sorabilir. Amerikan Psikiyatri Birliği, konversiyon bozukluğu teşhisi için yaşanan belirtilerde standartlar belirlemiştir:

-Belirtiler hareket veya duyuları etkiler ve kişi onları kontrol edemez. 

-Kişideki belirtiler gerçektir, taklit değildir.

-Başka bir tıbbi durum, ilaç veya davranışla açıklanamaz. 

-Başka bir akıl sağlığı probleminden kaynaklanmaz. 

-Sosyal ve iş ortamlarında strese neden olur. 

Konversiyon bozukluğu çok karmaşık bir hastalıktır ve teşhis edilmesi zordur. Çünkü problem sinir veya beyinndeki saptanabilir bir beyin hasarından kaynaklanmaz. Aksine sinir sisteminin işleyişinde problem vardır. Aşağıdaki testler, konversiyon bozukluğu tanısını araştırmak için yaygın olarak kullanılır:

-BT ve MRG taramaları: Bu görüntüleme yöntemleri semptomlara neden olabilecek olası bit beyin yaralanması, inme, beyin tümörleri gibi problemler hakkında ayrıntılı bilgi sağlar. Ek olarak, daha yeni araştırmalara dayanarak konversiyon bozukluğu olan hastaların beyinlerinde yapısal değişikliklerin görüldüğü düşünülmekte. 

EEG (elektroensefalogram): Beyindeki nöbetleri veya diğer elektriksel aktivite değişikliklei saptamak için kullanılır. 

Konversiyon bozukluğu tedavisi nasıl yapılır? 

Konversiyon bozukluğu olan her hastanın semptomları farklı olduğundan, tedavi hastaya özel olarak planlanır. Birçok sağlık uzmanı tedavi sürecinde yer alabilir. Bunlar nörologlar, fizyoterapistler, psikiyatristler, psikologlar, ergoterapistler ve konuşma terapistleri olabilir. Hasta olarak, başarılı tedavinin ilk adımı teşhisi anlamaktır. Semptomların nadir görülen ciddi bazı nörolojik hastalıkların belirtisi olmadığını bilmek rahatlatıcı olsa da, tedavi konusundaki belirsizlikler sinir bozucu olabilir. Yapılan nörolojik testlerin çoğu, etkilenen uzuvlara giden sinirlerin aslında tamamen sağlam olduğunu gösterir. Hastayı test sonuçları ve sinir sistemindeki muhtemel fonksiyonel bozukluk hakkında bilgilendirme tedaviden daha iyi sonuç almak için önemlidir. Tedavi odak noktası beyni yeniden eğitmek üzerine yoğunlaşır. Sinir sistemi organik olarak sağlam olduğundan ve beyin ve sinirler arasındaki sinyal alışverişinde sorun bulunduğundan, tedavinin amacı hastaya normal fonksiyonları yeniden öğretmektir. Bu amaçla yaygın olarak önerilen tedavilerden bazıları şunlardır:

-Psikoterapi: Bilişsel davranışçı terapi bu amaçla sıklıkla kullanılır. Bu psikoterapi yöntemi bozukluk hakkında bilgi edinmeyi, tetikleyicileri ve semptomları tanımayı, bunlara yanıt vermenin ve kontrol etmenin yeni yollarını öğrenmeyi içerir.

-Hipnoz

-Semptomları daha yönetilebilir hale getirmek için stres yönetimi eğitimi

-Kol ya da bacaklardaki güçsüzlük, yürüme sorunları ve diğer hareket problemleri için fizik tedavi

-Ergoterapi (İş ve uğraşı terapisi): Ergoterapi, günlük aktivitelerin mümkün olan en iyi şekilde yapılmasına yardımcı olmak için planlanan uygulamalardır. 

-Konuşma terapisi

-Eşlik eden hastalık varsa tedavisi

Kaynakça:

https://medlineplus.gov/ency/article/000954.htm#:~:text=Conversion%20disorder%20is%20a%20mental,be%20explained%20by%20medical%20evaluatio.n

https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/17975-conversion-disorder-in-adults

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/conversion-disorder/symptoms-causes/syc-20355197

https://www.webmd.com/mental-health/what-is-conversion-disorder

https://www.medicalnewstoday.com/articles/320587

İzleme 109
Etiketler : conversion disorder

Gönderiye yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir! Giriş Yap